Parkinson

22 Ağustos 2022
parkinson1-1200x675.png

PARKINSON

Parkinson Hastalığı Nedir? 

 

Parkinson hastalığında beyindeki derin yerleşimli yapılarda yer alan çekirdeklerde , sinirler arası iletiyi sağlayan dopamin adi verilen kimyasalı üreten sinir hücrelerinin hasara uğrayarak yıllar içinde sayılarının giderek azalması sonucu ortaya çıkar.

 

Hastalık genellikle sinsi başlar ve belirtiler yıllar içinde son derece yavaş ama giderek artan bir şekilde ilerler. 1800’lü yıllarda hastalığa “titrek felç” adı da verilmiştir.

 

Parkinson Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

  • Özellikle ellerde, kollarda, bacaklarda, çenede ve kafada görülen sürekli titreme,
  • Uzuv sertliği,
  • Yürüme ve denge sorunları,
  • Harekette yavaşlama,
  • Hareket başlatmakta ve sürdürmekte sorun yaşama,
  • Yutma, çiğneme ve konuşma güçlüğü,
  • İdrar yaparken zorlanma veya kabızlık,
  • Cilt sorunları (seboreik dermatit),
  • Yürürken takılma eğilimi,
  • Geriye düşme eğilimi,
  • Koku duyusunun kaybı,
  • Yürürken kol sallanmasının azalması,
  • Koordinasyon eksikliği.

Bunların haricinde, Parkinson hastası olan kişiler, çok çeşitli psikolojik semptomlar da taşıyabilir. Bunlar:

  • Depresyon ve anksiyete,
  • Ani duygusal değişimler,
  • Uyku sorunları (canlı rüyalar, uykuda konuşma, uyku anında istemsiz hareket vb.)
  • Dikkat ve hafıza problemleri,
  • Halüsinasyonlar,
  • Psikoz,
  • Görsel-mekânsal bağlantıyı kurmada zorluk yaşama.
  • Belirtilerin ortaya çıkmasından 4 ile 6 yıl öncesinde Parkinson hastaları yanlışlıkla, depresyon, omuz, boyun ve kol ağrıları nedeniyle yanlış tanı almaktadır. Hastalığın en sık karşılaşılan başlangıç belirtisi, istirahat esnasında tek el ve parmaklarda titreme ve aynı tarafta yürüyüşe eşlik eden kol salınımının olmamasıdır.

 

 

 

parkinson

 

 

Parkinson hastalığında risk faktörleri nelerdir?

  • İleri yaş
  • Ailede Parkinson hastalığı öyküsü bulunması
  • Kafa travması
  • Demir, manganezin diyetle yüksek miktarda alınması
  • Besinlerle alınan hayvansal yağlar
  • Obezite
  • Fiziksel ve duygusal stres

 

Parkinson belirtileri evrelerine ayrılmakta ve 5 evresi bulunmaktadır.
  • 1.evre:Yalnızca tek bir ekstremite de titreme olmaktadır ve belirtiler hafif seyretmektedir. Mimik ve duruşta ki bozukluklar hastanın yakınları tarafından anlaşılmaktadır.
  • 2.evre:Çok az olmakla birlikte özürlülük görülmekte ve duruş ve hareket bozukluğu mevcuttur.
  • 3.evre:Denge bozukluğu ve düşme gözlemlenir ve işlev bozukluğu görülmektedir.
  • 4.evre: Belirtiler bu evrede şiddetlenmiş, hareketlerde yavaşlama olup hastalar bu evrede yalnız başlarına yaşamalarını sürdüremez.
  • 5.evre:Hasta yatağa ve tekerlekli sandalyeye muhtaç bir şekilde yaşamını sürdürmek zorunda kalır.

 

Parkinson Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Hastalığın ilerleyişini tamamen durduracak tedavi yöntemi yoktur. Parkinson hastalığında ilaç, cerrahi ve fizik tedavi uygulanabilmektedir.

Parkinson hastalarında rehabilitasyon çok önemlidir. Bu hastalarda fiziksel egzersiz alışkanlığının kazandırılmasına dikkat edilmeli ,hastalarda dik duruşu sağlayacak egzersizlere önem verilmelidir. Rehabilitasyonda diğer bir amaç ise kas iskelet ve kalp akciğer sistemlerine ait gelişebilecek komplikasyonların önlenmesine yönelik olmalıdır. Hastalarda özellikle postural duruş düşmeyi önleyeceğinden, dönerken geniş bir açıklıkla dönme öğretilmelidir.

Parkinson rehabilitasyonu nasıl yapılır?

Parkinson rehabilitasyonu Parkinson tedavisi sonrası mutlaka yapılması gereken bir tedavi yöntemidir. Parkinson rehabilitasyonu ile kişiler eski duruşlarını kazanabilir ve fiziksel aktiviteleri normale dönebilmektedir. Parkinson rehabilitasyonu ile hastanın şikayetleri doğrultusunda hastalığına uygun tedavi yöntemi belirlenmeli ve uygulamaya alınmalıdır.

Öncelikle hastanın duruş bozukluğu, eklem hareketleri, kas kısalığı ve kuvveti, yürüyüş ve denge değerlendirilmesi gibi uygulamalar sonucunda hastanın hastalığı hakkında bilgi edinilir. Yapılan değerlendirmeler sonucu, kaslarda ortaya çıkan sorunlar manuel tedavi ile azaltılabilir, yürüyüş bozuklukları egzersizler ile düzeltilebilir, ağrılar mevcutsa elektroterapi ile azaltılabilir, duruş postürleri yapılarak duruştaki bozulmalar giderilebilir. Tüm bu uygulamalar doğrultusunda rehabilitasyon işlemleri ile kişi yaşamında daha az sıkıntılarla karşılaşır.

Parkinson hastalığının özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre uygun bir rehabilitasyon programı hazırlanmalıdır. Bunlar arasında :
  • Gevşeme egzersizleri,
  • Eklem hareket açıklığı egzersizleri ,
  • Aerobik egzersizler,
  • Solunum egzersizleri,
  • Güçlendirme egzersizleri,
  • Denge ve koordinasyon egzersizleri ,
  • İş ve uğraş terapisi ,
  • Dans uygulamaları,
  • Yürüme egzersizleri,
  • Engel aşma egzersizleri,
  • Yerinde dönme egzersizleri,
  • Dik duruş egzersizleri yaptırılmalıdır.

 

Parkinson hastalarının hayatı nasıl kolaylaştırılır?

  • Konuşarak ya da çalan bir şarkıya eşlik ederek yapılan konuşma pratiği
  • Konuşamayan hastalar için alfabe, kelime, resim kartlarının kullanımı
  • Elde rahat tutulabilen ve kırılmayan materyalden yapılmış çatal, bıçak vb. mutfak malzemelerinin kullanımı
  • Halı, kilim gibi ayağa dolanmaya müsait döşemelerin kaldırılması
  • Varsa kapı eşiklerinin kaldırılması
  • Lavabo önüne konulan tabure ile oturarak kişisel bakımın yapılması
  • Banyo ve tuvalet duvarlarına destek amaçlı özel tutacakların takılması
  • İçecekler için pipet kullanımı

 

Parkinson hastalığında egzersizin önemi

Parkinson tedavisine ek olarak mutlaka egzersiz yapılmalıdır. Parkinsonlu hastalar için egzersizde amaç,

  • Yürüme ve denge bozukluklarının, titremenin azalması
  • Esneklik ve kavrama gücünün korunması
  • Motor koordinasyon ve duruş bozukluklarının düzeltilmesi
  • Kaslarda spazmın azalması
  • Hastaların motor fonksiyonlarının devamlılığını sağlamaktır.

Ayrıca egzersiz, hastaların zihinsel gelişimi için de oldukça önemlidir.

 

WhatsApp icon

WhatsApp iletişim için tıklayınız.

 

© Copyright 2021 | Tüm Hakları Saklıdır. | Web Tasarım: Mustafa Berker